Vlaanderen en Jacques Brel

Op zondag 28 februari had het Vlaams zangfeest plaats. Iets wat me als Vlaming niet echt interesseert en was er geen nieuwsitem aan besteed, dan zou het ook helemaal aan mij voorbij zijn gegaan. Het journaalfragment hierover nagelde me evenwel aan mijn stoel.

Eerst toonde men een bende mannen en vrouwen op leeftijd, die wat onwennig zaten mee te zingen met het liedje 'vrolijke vrienden', druk zwaaiend met Vlaamse vlaggen. Tot daar uiteraard niks aan de hand. Laat die onschuldige vrolijke bende maar doen, dacht ik bij mezelf.

Maar toen vervolgens bleek dat organisatie de aanwezigen wou trakteren op een 'ode' aan Jacques Brel - wiens foto voor de gelegenheid werd geprojecteerd op een groot scherm - volgde er een luid en verontwaardigd boegeroep uit de zaal.

Ik was verbijsterd. Wat een zielige vertoning. Hoe kan zoiets nog maar in je opkomen als je een beetje een hart hebt voor muziek, voor cultuur, voor het leven én voor Vlaanderen? Welke ultieme vorm van bekrompenheid moet men bereikt hebben om een dergelijke daad te stellen? Wat is er toch aan de hand met Vlaanderen?

Aan domme en bekrompen mensen dus geen gebrek op het 'Vlaams zangfeest'. Vele van de aanwezigen werden niet geplaagd door enige voorkennis over Brel. Deze 'Vlamingen' wisten blijkbaar niet dat Brel Vlaanderen in zijn hart droeg. Dat de vader van Brel een West-Vlaming was, en hij dus Vlaams bloed in de aderen had. Brel heeft zijn Belgische en Vlaamse roots ook nooit verloochend. Niemand kan betwisten dat zijn oeuvre Vlaanderen mee op de landkaart heeft gezet. Het lied 'mijn vlakke land' zou iedere Vlaming toch moeten kennen en tot in het diepst van zijn ziel moeten raken? Hoe kan je dan nog een eerbetoon aan deze zanger op boegeroep onthalen? Daar is volgens mij maar één enkele logische verklaring voor. Er waren die zondag - op het Vlaams zangfeest - maar weinig mensen die Vlaanderen nog echt in het hart dragen. Haal die Vlaamse vlaggen dus volgende keer maar weg. Dit event heeft niks te maken met Vlaanderen. Het is een bende zielige en zeurende mensen op leeftijd, die Vlaanderen niks kunnen bijbrengen.

Willy DeVille

Toen ik vrijdagavond in de wagen stapte, op weg naar een kendo training, hoorde ik het nieuws op de radio. Willy DeVille was overleden... Ik moest even slikken. Ik wist helemaal niet dat hij ziek was en ik keek er al een tijdje naar uit om nog eens een concert van hem mee te maken. Laatst reed ik nog op zijn muziek naar Frankrijk, richting vakantie.

Willy DeVille dood? Mijn gedachten dwaalden af... ondermeer naar die ene avond, lang geleden in Leuven, toen ik tijdens een fuif in de fakbar van Letteren plots een liedje hoorde... Toen ik de dj van dienst naar de song vroeg duwde hij mij de cd 'backstreets of desire' in de handen. De muziek van DeVille is vanaf dan altijd een beetje een metgezel geweest, in goede en minder goede dagen.

In 1996 stond DeVille op het podium van het cactusfestival en ik voor het eerst in de menigte. Het schitterende optreden van toen, de rozen rond de standaard van zijn microfoon, de punkmuziek doorweekt met latin, blues en country... het zou me nooit meer loslaten.

May you rest in peace, William Borsey.

Internationale brigade

Laatst botste ik in het centrum van Londen op een klein monumentje. Het bleek voor de internationale brigade te zijn.

De Internationale Brigade was de naam voor een republikeinse militaire eenheid in de spaanse burgeroorlog (1936-1939). De eenheid werd gevormd door vrijwilligers uit meer dan 50 landen en bestond uit ongeveer 32.000 mensen. Zij streden mee tegen de rebellerende nationalisten van generaal Franco. Naar schatting vochten ook zo'n 1700 Belgen in deze brigade. Vele internationale strijders werden gedood of gewond.

De film van Ken Loach, Land and Freedom, heeft deze strijd op een beklijvende manier in beeld gebracht. Ik herinner me nog dat de film erg lang een indruk op mij heeft nagelaten. Een aanrader.

Op het monumentje in Londen staat ondermeer te lezen: "They went becuase their open eyes could see no other way".

Voor Yasmine

Voor Yasmine,
Omdat het bericht van je plotse dood mij diep raakt.
Omdat ik je teksten en muziek soms zo aanvoelde,
mij niet van een gevoel kon ontdoen,
dat we af en toe,
tegen dezelfde demonen vochten.
Alleen... in een wereld vol met mensen.
---

Like a bird on the wire,
Like a drunk in a midnight choir
I have tried in my way to be free.
Like a worm on a hook,
Like a knight from some old fashioned book
I have saved all my ribbons for thee.
If i, if I have been unkind,
I hope that you can just let it go by.
If i, if I have been untrue
I hope you know it was never to you.

Like a baby, stillborn,
Like a beast with his horn
I have torn everyone who reached out for me.
But I swear by this song
And by all that I have done wrong
I will make it all up to thee.
I saw a beggar leaning on his wooden crutch,
He said to me, you must not ask for so much.
And a pretty woman leaning in her darkened door,
She cried to me, hey, why not ask for more?

Oh like a bird on the wire,
Like a drunk in a midnight choir
I have tried in my way to be free.

Leonard Cohen.

Working On A Dream

"We beleefden een freudiaanse nachtmerrie de laatste 8 jaar in de United States. Men hield geen rekening met de geschiedenis. De overheid getuigde van een historisch blindheid. Duizenden en duizenden mensen zijn gestorven, levens zijn vernield en vreselijke, vreselijke dingen zijn gebeurd omdat er in Washington geen gevoel voor geschiedenis was, geen bewustzijn dat het verleden echt is en leeft."

Bruce Springsteen

Dream a dream

Wat er ook van aan is, Suzan Boyle made my day. Alle sympathie voor deze dame. De manier waarop ze werd weggelachen door zaal en jury en vervolgens keihard terug sloeg door zichzelf te zijn en ... te zingen, het trof me zeer. En meer nog dan dat was ik vooral ontroerd door het feit dat ze meteen na haar optreden bijna het podium afliep, zonder te wachten op de uitspraak van de jury, alsof het haar eigenlijk verder allemaal niet meer kon schelen. Suzan had haar droom...en ze realiseerde hem. Meer hoefde niet.

http://www.youtube.com/watch?v=9lp0IWv8QZY

Machiavelli

Deze ochtend een korte gesproken column gehoord op Radio 1. Hans Vandeweghe, sportjournalist en lang geleden nog auteur van het boek 'ik, Jean-Marie Dedecker', deelde er ons in het kort zijn persoonlijke ervaring met de man en kwam tot de conclusie: "Mocht Jean-Marie 400 jaar eerder geleefd hebben dan zouden we waarschijnlijk vandaag niet over Machiavelli gepraat hebben". Een uitspraak die niet mis is, voor iemand van wie je mag aannemen dat hij de Dedecker wel een beetje kent. Ik vrees ook dat Hans Vandeweghe gelijk heeft.

Chesley B. Sullenberger

Er zijn nauwelijks woorden van lof voor wat piloot Chesley B. 'Sully' Sullenberger realiseerde op 15 januari 2009. Hij zette een Airbus A320 tijdens een noodlanding neer in de rivier Hudson en redde daarmee het leven van de 155 inzittenden. De beelden van de landing gingen de wereld rond en de man werd een held. Ik heb de beelden meermaals zitten bekijken op het Internet. Maar meer nog dan die beelden maakten vooral de geluidsfragmenten - die recent werden vrijgegeven - veel indruk op mij. Je hoort er een ijzingwekkend kalme piloot Sullenberger het probleem van de uitvallende motoren rapporteren en vervolgens zeggen dat hij de landingsbaan niet meer haalt: “we gaan landen in de Hudson”. Geen paniekerige 'We're Going Down' of 'Mayday Mayday', neen, gewoon een kalme mededeling dat hij het vliegtuig ging neerzetten in de Hudson. En dat deed hij ook.

Het verbaasde mij ook niets om naderhand te lezen dat deze man zijn carrière begon als gevechtspiloot bij de United States Air Force en dat hij na 40 jaar nog steeds zijn “checks” volgens het boekje uitvoert. Dit sluit goed aan bij wat ik laatst las in het boek The Unthinkable geschreven door Amanda Ripley. Zij schrijft ondermeer: “een overweldigend aantal van mensen die rampen overleven zijn legerveteranen. Keiharde fysieke training pept je zelfvertrouwen op, en zorgt ervoor dat je zelfs in de meest onmogelijke situaties nog altijd gelooft dat je je er wel uit zal weten te vechten.”

Parash Hill

Toen ik laatst met de trein naar het werk spoorde viel mijn oog op een verkreukelde metro, achteloos achtergelaten op een van de treinzitjes. Op de voorpagina een foto, getiteld ‘Hill of shame’. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Even maar, want bij het lezen van het artikel bekroop mij een beklemmend en ongemakkelijk gevoel. Ik las de tekst opnieuw. Wou ik dit eigenlijk wel weten?

Parash Hill is een natuurreservaat in het zuiden van Israël. De heuvel nabij de stad Sderot biedt er een wondermooi panorama over Gaza-stad en de Middellandse Zee. Maar tijdens de recente oorlog in Gaza trokken massa’s Israëli’s ernaar toe met de picknickmand, verrekijkers, zoomlenzen en fototoestellen om maar niets te missen van de Israëlische bombardementen op de Gazastrook. Een nieuw pervers soort ramptoerisme. Die foto in de krant liet me dagenlang niet meer los.

Op 19 januari 2009 zapte ik mij toevallig in het programma Phara, waar net een debat begon over de oorlog in Gaza met Ramsey Nasr, prof. Rik Coolsaet en Michael Freilich. Die mijnheer Freilich ken ik intussen. Hij wordt tegenwoordig wel eens vaker ten tonele gevoerd als de Joodse gemeenschap in dit land iets kwijt wil. De man was enkele maanden geleden ook al te zien in Phara. Om toen te komen vertellen waarom Jeroen Meus zijn ‘forel in botersaus’ niet mocht uitgezonden worden op tv. Omdat het niet fatsoenlijk was, zo vertelde Freilich ons, mét uitgestoken vingertje. Ik deelde zijn mening niet.

Ik had dan ook heel graag willen weten wat mijnheer Freilich vond van dit nieuw soort ramptoerisme, uitgevonden in Israël. Ik had hem graag gevraagd wat zijn mening was over Parash Hill, waar het ‘fatsoen’ van Israël naartoe was en of dit niet oneindig veel 'onfatsoenlijker' was dan het uitzenden van een betwistbaar kookprogramma. Maar dit soort vragen kwamen er niet. In plaats daarvan mocht Freilich voor televisiekijkend Vlaanderen even staan zwaaien met twee foto’s van gewapende Palestijnse kinderen. Een zielige poging om de recente afslachting te rechtvaardigen van meer dan duizend Palestijnen, waaronder honderden kinderen. En alsof dat niet genoeg was noemde Freilich het Palestijnse volk ook nog eens in één adem met Al Qaida, wat een verontwaardigde reactie opleverde van prof. Rik Coolsaet. De verontwaardiging van Rik Coolsaet en van Ramsey Nasr was ook de mijne. Mijnheer Freilich, ik hoop u alvast voor een hele tijd niet meer tegen te komen bij het zappen op tv.

België en de dalai lama

De Dalai Lama geldt als een van de grootste denkers en spirituele leiders van de twintigste eeuw. Hij leeft al jaren in ballingschap. Het vreedzaam verzet van deze man tegen de genadeloze manier waarop het Tibetaanse volk door de Chinese overheid wordt onderdruk en uitgemoord, dwingt overal ter wereld bewondering en respect af. Tot bij de grootste wereldleiders. Maar niet tot bij onze regering. In België gaat voor deze man - winnaar van de Nobelprijs van de vrede - onherroepelijk de deur dicht. En dat al voor de tweede maal op een bangelijk korte tijd.

Vermoed wordt dat er als gevolg van de Chinese overheersing al meer dan een miljoen Tibetanen zijn gestorven aan massale honger, gevangenschap, marteling en executie. In 2002 arresteerden de Chinese autoriteiten de Tibetaanse boeddhistische leider Tenzin Deleg Rinpoch en zijn volgeling Lobsang Dhondup en veroordeelde hun zonder eerlijk proces ter dood.

Maar geen probleem voor onze regering als diezelfde Chinese autoriteiten er op wijzen dat de komst van de Dalai Lama geen gunstig klimaat zou scheppen voor de prinselijke missie in China. Prompt stuurt België een brief naar de Dalai Lama om deze Chinese ‘bewaren’ over te brengen. Een overigens zeer beleefde manier om iemand er op te wijzen dat hij dus niet welkom is. België gaat plat op de buik voor China. En we vallen in herhaling. Eerder deed België immers al hetzelfde, naar aanleiding van een bezoek van koning Albert.

Ik schaam mij om een Belg te zijn. Ik schaam mij ervoor dat deze regering blijkbaar niet het lef heeft om China beleefd maar kordaat van antwoord te dienen door te stellen dat de Dalai Lama in dit land steeds welkom is, dat respect voor mensenrechten en vrijheid van godsdienstbeleving in dit land hoog staan aangeschreven en dat België zich niet op een dergelijke manier onder druk laat zetten. Ook niet als dat nefast is voor een handelsmissie.

Peter Van den Hove, Mechelen.

(Tekst gepubliceerd in 'Open Venster' van Humo, 29 mei 2007)